Liên kết website
Khách viếng thăm
Đang trực tuyến: 7
Lượt truy cập: 850.348
SƯ TƯƠNG TÁC GIỮA CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRỢ GIÚP XÃ HỘI

SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRỢ GIÚP XÃ HỘI

Việt Nam là một đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, lại bị ảnh hưởng của thiên tai và biến đổi khí hậu, đang trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh và các nguyên nhân khác đã dẫn đến những khó khăn trong cuộc sống của cá nhân, gia đình và cộng đồng nên hiện nay số người cần trợ giúp xã hội và công tác xã hội rất nhiều, chiếm khoảng hơn 20% dân số cả nước.

* Trợ giúp xã hội: là sự đảm bảo của nhà nước, sự hỗ trợ của cộng đồng về thu nhập và các điều kiện sinh sống thiết yếu bằng các biện pháp và hình thức khác nhau với các thành viên trong xã hội khi họ rơi vào hoàn cảnh khó khăn.

Hình thức trợ giúp xã hội bao gồm: Trợ giúp thường xuyên hàng tháng và trợ giúp đột xuất

 - Trợ giúp xã hội thường xuyên hàng tháng là trợ giúp theo quy định của Nghị định 136 của Chính phủ và các hoạt động trợ giúp được một số tổ chức, cá nhân thực hiện trong thời gian dài.

Đối tượng được trợ giúp xã hội: Trẻ mồ côi, người khuyết tật, người nhiễm HIV, người cao tuổi và một số đối tượng khác theo quy định của pháp luật.

- Trợ giúp xã hội đột xuất: Theo quy định của Nghị định 136 của Chính phủ và các hoạt động trợ giúp được một số tổ chức, cá nhân thực hiện. Thời gian trợ giúp xã hội: chỉ 1 lần.

Hình thức trợ giúp: Hỗ trợ lương thực cho gia đình thiếu đói; Hỗ trợ người bị thương nặng; Hỗ trợ chi phí mai táng; Hỗ trợ làm nhà ở, sửa chữa nhà ở ; Hỗ trợ khẩn cấp trẻ em; Hỗ trợ tạo việc làm, phát triển sản xuất và hổ trợ các trường hợp khẩn cấp khác.

* Công tác xã hội (CTXH) là một hoạt động nghề  nghiệp tham gia vào giải quyết vấn đề liên quan tới mối quan hệ của con người và thúc đẩy sự thay đổi của xã hội, tăng cường sự trao quyền và giải phóng nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng sống của con người. CTXH sử dụng các học thuyết về hành vi con người và lý luận về hệ thống xã hội vào can thiệp sự tương tác của con người với môi trường sống

CTXH có thể hiểu là một hoạt động nghề  nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

- Đối tượng của công tác xã hội: là cá nhân, gia đình và cộng đồng gặp khó khăn trong cuộc sống; các đối tượng ưu tiên trợ giúp: như đối tượng của trợ giúp xã hội.

CTXH hướng tới các thân chủ có hoàn cảnh khó khăn và dễ bị tổn thương gồm: Trợ giúp người già, người tàn tật và người nhiễm HIV/AIDS; Người nghèo, cận nghèo, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn; Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em bị bạo hành, bị sao nhãng; Các nhóm người đặc biệt – dễ bị tổn thương (khuyết tật, người lang thang kiếm sống, người nghiện ma tuý, người nhiễm HIV, người già); Nạn nhân của bạo lực gia đình; nạn nhân bị xâm hại tình dục; nạn nhân bị buôn bán; nạn nhân bị cưỡng bức lao động; Các cá nhân, cộng đồng hoặc các gia đình có vấn đề, mâu thuẫn, khủng hoảng; Học sinh, sinh viên có vấn đề trong các trường học; Các bệnh nhân và gia đình của người bệnh (tại các bệnh viện và phòng khám); Nạn nhân bị thiên tai, bão lũ, hoả hoạn; Bất bình đẳng và bình đẳng giới.

- Hình thức trợ giúp: Tư vấn, tham vấn; truyền thông phòng ngừa các vấn đề xã hội; tập huấn nâng cao năng lực cho cá nhân, gia đình và cộng đồng; vận động các nguồn lực để cung cấp các dịch vụ xã hội, đáp ứng nhu cầu của đối tượng; thực hiện việc can thiệp, trợ giúp, phục hồi và phát triển đối với các đối tượng có vấn đề trong cuộc sống.

I. Thực trạng sự tương tác giữa Công tác xã hội với Trợ giúp xã hội

Hiện nay, số đối tượng có hoàn cảnh khó khăn đang cần sự trợ giúp rất nhiều nhưng sự tương tác giữa công tác xã hội còn rất nhiều hạn chế nên đã dẫn đến hiệu quả trợ giúp không cao và không bền vững.

* Tại các Cơ sở bảo trợ xã hội:

- Hiện nay, hầu hết các cơ sở bảo trợ xã hội chỉ thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng theo quy định; còn tâm tư, tình cảm của đối tượng, nhân viên tại cơ sở không có thời gian để tìm hiểu, quan tâm giúp đỡ hoặc ít quan tâm. Do vậy, mặc dù được trang cấp, được ăn uống đầy đủ hơn khi sống tại cộng đồng nhưng một số đối tượng vẫn có những lo lắng, có nổi buồn riêng không biết chia sẻ cùng ai, không biết chia sẻ cung ai, nhờ ai giúp đỡ.

- Nhân viên tại các Cơ sở đa số chưa được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác xã hội hoặc đã được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ nhưng kỹ năng thực hành còn nhiều hạn chế nên chưa kết hợp công tác xã hội với trợ giúp xã hội để nâng cao chất lượng cuộc sống của đối tượng.

- Đa số các tổ chức, cá nhân làm từ thiện mong muốn trực tiếp trợ giúp quà, hiện vật, bữa ăn cho đối tượng nhưng nhiều khi chưa phù hợp với nhu cầu của đối tượng.

* Tại cộng đồng:

- Chính quyền địa phương cấp xã còn nặng về hành chính, chưa tìm hiểu đầy đủ nguyên nhân dẫn đến khó khăn của các đối tượng, những nhu cầu của từng đối tượng để tìm kiếm, kết nối các nguồn lực, cung cấp các dịch vụ xã hội đáp ứng nhu cầu của đối tượng.

- Đa số các tổ chức, cá nhân làm từ thiện trợ giúp quà, hiện vật cho đối tượng nhưng nhiều khi chưa phù hợp với nhu cầu của đối tượng.

- Công tác trợ giúp xã hội cho đa số đối tượng đang sống tại cộng đồng, không mang tính bền vững.

- Việc tìm kiếm, kết nối các nguồn lực để trợ giúp còn nhiều hạn chế.

- Thiếu đội ngũ làm công tác xã hội tại cộng đồng và Cộng tác viên công tác cấp xã trình độ nghiệp vụ, năng lực, kỹ năng thực hành công tác xã hội còn nhiều hạn chế.

- Đa số đối tượng được trợ giúp xã hội và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn khác đang sống tại cộng đồng còn trông chờ, ỷ lại, thụ động, không tự mình giải quyết các khó khăn để vươn lên trong cuộc sống.

II. Sự tương tác giữa Công tác xã hội với Trợ giúp xã hội

- Trong thực tế hiện nay, chúng ta có thể nhận thấy trợ giúp xã hội do nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước thực hiện để trợ giúp cho các đối tượng như: trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người già có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, người bị nhiễm HIV có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp, nạn nhân bị thiên tai, hoả hoạn, tai nạn giao thông, người nghèo và các đối tượng khác.

Hình thức hỗ trợ có thể bằng tiền, bằng hiện vật, học văn hoá, học nghề và các hình thức trợ giúp khác.

- Công tác xã hội tiến hành cung cấp dịch vụ xã hội cho tất cả các đối tượng đang gặp khó khăn trong cuộc sống và có nhu cầu trợ giúp; trong đó, ưu tiên cung cấp các dịch vụ xã hội cho các đối tượng như đối tượng trợ giúp xã hội trên.

Hình thức trợ giúp của công tác xã hội: Cung cấp dịch vụ về tư vấn, tham vấn cho các đối tượng bị khủng hoảng về tâm lý; tư vấn và trợ giúp cho các đối tượng được thụ hưởng các chính sách của nhà nước; tư vấn và trợ giúp về pháp lý; tuyên truyền phòng chống bạo lực gia đình, dịch bệnh, tệ nạn xã hội, tai nạn thương tích, đuối nước và các vấn đề xã hội khác; trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu của mình; thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách; kết nối các nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết các vấn đề, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Với các hoạt động trên của trợ giúp xã hội và công tác xã hội, nếu có sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội thì hiệu quả trợ giúp sẽ cao hơn, các đối tượng được trợ giúp sẽ sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực được trợ giúp, tự phấn đấu vươn lên giải quyết những khó khăn của mình và cuộc sống chắc chắn sẽ phục hồi, phát triển bền vững.

- Tại các Cơ sở bảo trợ xã hội:

+ Trợ giúp xã hội giúp các đối tượng thụ hưởng đầy đủ các chế độ, chính sách trợ giúp của nhà nước;

+ Công tác xã hội giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho các đối tượng như: nâng cao chất lượng cung cấp dinh dưỡng, nâng cao chất lượng cung cấp dịch về y tế, về các dịch vụ vui chơi, giao lưu, giải trí,…. ; tư vấn giúp các đối tượng đang có vấn đề trong cuộc sống và trợ giúp cho các đối tượng tái hoà nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống. Tìm kiếm, kết nối các nguồn lực để nâng cao thêm đời sống vật chất, và tinh thần của đối tượng.

- Tại cộng đồng:

+ Trợ giúp xã hội:  Trợ giúp cho các đối tượng được thụ hưởng chính sách trợ giúp của nhà nước; các tổ chức, cá nhân hỗ trợ là bằng tiền, bằng hiện vật hoặc các trợ giúp khác, giúp cho các đối tượng giảm bớt khó khăn trong cuộc sống.

+ Công tác xã hội: Thu thập thông tin; tìm hiểu các nhu cầu và đánh giá các nhu cầu của cá nhân, gia đình và cộng đồng; xây dựng kế hoạch trợ giúp; tổ chức tư vấn, tham vấn, kết nối các nguồn lực để tổ chức thực hiện kế hoạch trợ giúp đáp ứng các nhu cầu của đối tượng.

Sau đó, tiếp tục theo dõi và tiếp tục trợ giúp trong tiến trình can thiệp, phục hồi và phát triển của đối tượng.

Trong hoạt động của Trung tâm Công tác xã hội tỉnh Khánh Hoà, hằng năm đã tổ chức trợ giúp cho trên 1.000 trường hợp. Có thể giới thiệu phương pháp tiến hành trợ giúp đối với một số trường hợp sau:

* Công tác xã hội với người khuyết tật:

Ông Nguyễn Văn An, 27 tuổi, khuyết tật đặc biệt nặng; thường trú tại xã Diên An, huyện Diên Khánh.

- Nhân viên CTXH tiến hành thu thập đầy đủ các thông tin về ông An và gia đình ông An; tìm hiểu về các nhu cầu của ông An như: nhu cầu về việc làm, về chăm sóc y tế, phục hồi chức năng, về nhà ở,….

Sau khi thập thập thông tin, đánh giá các nhu cầu của ông An, nhân viên công tác xã hội thấy rằng:

- Ông An đã có nhà ở, diện tích nhà ở tuy hẹp nhưng cũng tạm đầy đủ đáp ứng các nhu cầu như: thông tin, vệ sinh môi trường, trẻ em trong gia đình đang đi học, đã có bảo hiểm y tế để đi khám chữa bệnh; ông A đang làm công việc gia công hàng gỗ mỹ nghệ, mức thu nhập hàng tháng khoảng 3.000.000 đ/tháng, vợ sức khoẻ kém nên chỉ làm công việc nội trợ; ông An có nhu cầu được được hỗ trợ vốn để tổ chức gia công đồ mỹ nghệ tại gia đình.

- Nhân viên CTXH tiến hành khảo sát thấy rằng: trước nhà ông An có khoảng đất trống, khoảng 30m2 có thể mở xưởng được; ông An có quen biết nhiều chủ hàng nên sẽ có khách đặt hàng thường xuyên khi gia công tại nhà; vợ ông sẽ hỗ trợ cho ông khi gia công tại nhà.

- Nhân viên CTXH xây dựng kế hoạch trợ giúp;

- Trợ giúp xã hội: Tìm kiếm nguồn lực, kết nối các nguồn lực để giúp ông An các khoản chi phí để mở xưởng như: giúp xây dựng nhà xưởng, mua những trang thiết bị, dụng cụ cần thiết để tổ chức gia công.

- Trong quá trình ông An mở xưởng và tổ chức gia công, Nhân viên CTXH phối hợp với Chính quyền, các đoàn thể ở địa phương tiếp tục theo dõi và trợ giúp, giải quyết các khó khăn khác trong quá trình ông tổ chức sinh kế.

Như vậy, Trợ giúp xã hội đã trợ giúp hàng tháng cho ông An, trợ giúp ông An xây dựng nhà xưởng và mua dụng cụ cần thiết để tổ chức sản xuất còn công tác xã hội đã thu thập thông tin, tìm hiểu nhu cầu, tìm kiếm kết nối các nguồn lực đáp ứng nhu cầu, động viên ông An và gia đình cố gắng vượt qua khó khăn, vươn lên tổ chức sản xuất thành công, ổn định cuộc sống gia đình.

Kết quả trên là sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội.

* Hoặc công tác xã hội với bà mẹ đơn thân:

Sau khi tiếp nhận thông tin và xác minh thông tin, đánh giá các nhu cầu của đối tượng bà mẹ đơn thân; nhân viên CTXH tiến hành thực hiện các hoạt động như sau:

- Tư vấn tâm lý, giúp cho bà mẹ đơn thân ổn định tâm lý để vượt qua khó khăn và sinh con (ngăn ngừa bà mẹ tự tử do khủng hoảng về tâm lý, nạo phá thai, bỏ rơi trẻ sau khi sinh);

- Trợ giúp xã hội:

+ Trợ giúp chổ ở và các trang bị cần thiết (nếu chưa có nơi ở);

+ Trợ giúp chi phí dinh dưỡng, chăm sóc y tế, khám thai định kỳ;

+ Trợ giúp chi phí trong khi sinh và sau khi sinh;

- Trợ giúp đối tượng hoà nhập cộng đồng (Nếu có nhu cầu thì tiếp tục trợ giúp chi phí để sinh kế hoặc trợ giúp chi phí gửi trẻ, trợ giúp việc làm).

Kết quả trên là sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội.

III. Sự cần thiết phải có sự kết hợp giữa Công tác xã hội trong thời gian sắp tới

1/ Tại các Cơ sở bảo trợ xã hội:

- Thực hiện đầy đủ các chế độ, định mức trợ giúp xã hội của nhà nước đối với các đối tượng,

- Thực hiện nghiêm túc các quy định tại Thông tư số 01/2017/TT-BLĐTBXH ngày 02/02/2017 của Bộ lao động – Thương binh và Xã hội Quy định về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp đối với người làm công tác xã hội và các quy định tại Nghị định 103/2017/NĐ-CP của Chính phủ.

- Vận động, kết nối các nguồn lực để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho các đối tượng.

- Thực hiện quy trình trợ giúp đối tượng theo các bước: Tiếp nhận thông tin, yêu cầu của đối tượng; tổ chức sàng lọc và phân loại đối tượng; đánh giá tâm sinh lý, tình trạng sức khỏe và các nhu cầu của đối tượng; xây dựng và thực hiện kế hoạch trợ giúp; phân tích, đánh giá sự tiến triển của đối tượng; lập kế hoạch dừng trợ giúp và hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho các đối tượng

- Kịp thời tư vấn, tham vấn cho các đối tượng có khó khăn trong cuộc sống.

- Trợ giúp cho các đối tượng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để tái hoà nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống.

2/ Tại cộng đồng:

- Trợ giúp đầy đủ các chế độ cho các đối tượ ng trợ giúp tại cộng đồng.

- Trợ giúp các đối tượng chưa được thụ hưởng các chính sách trợ giúp xã hội được thụ hưởng theo quy định.

- Tiến hành thu thập thông tin, khảo sát các nhu cầu của đối tượng; sau đó mới tổ chức trợ giúp xã hội, đáp ứng các nhu cầu của đối tượng

- Vận động, kết nối nhiều nguồn lực để trợ giúp xã hội cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn tại cộng đồng.

- Nâng cao hơn nữa trách nhiệm của Chính quyền, các đoàn thể ở địa phương trong công tác trợ giúp xã hội đối với các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn đang sống trên địa bàn và chỉ đạo Cộng tác viên công tác xã hội cấp xã thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại Thông tư 07 của Bộ Lao động – Thương binh binh và Xã hội.

- Hướng việc trợ giúp xã hội theo phương châm “Cho cần câu, không cho xâu cá”, trợ giúp xã hội của nhà nước, của các tổ chức, cá nhân chỉ là trợ giúp ban đầu; còn việc trợ giúp nâng cao năng lực cho cá nhân, gia đình tự giải quyết các khó khăn của mình là chủ yếu; vận động nguồn lực của gia đình, người thân, xóm làng, địa phương nơi cư trú để trợ giúp giải quyết nguyên nhân dẫn đến khó khăn là chủ yếu. Ví dụ như: nghèo đói, không có việc làm, bệnh tật, thiếu vốn để sản xuất, chăn nuôi; kiến thức, kỹ năng buôn bán, sản xuất, chăn nuôi….

- Phải chuyển mạnh mẽ về quan điểm coi trợ giúp xã hội từ hoạt động nhân đạo sang quan điểm bảo đảm thực hiện quyền cho đối tượng hưởng trợ giúp xã hội. Chính sách trợ giúp xã hội là biện pháp, công cụ, tác động để thực hiện mục tiêu bảo đảm an toàn cuộc sống cho bộ phận dân cư không may gặp phải hoàn cảnh khó khăn.

Tóm lại, sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội là mối quan hệ hết sức cần thiết, nếu sự tương tác tốt sẽ nâng cao hiệu quả công tác trợ giúp cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng được trợ giúp giải quyết khó khăn vươn lên trong cuộc sống, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

                                                                                                            Trần Hiệp

                                                              

Trung tâm công tác xã hội tỉnh Khánh Hòa
Tìm người thân